{"id":376,"date":"2025-12-01T23:26:06","date_gmt":"2025-12-01T22:26:06","guid":{"rendered":"https:\/\/naszjaktorow.pl\/?p=376"},"modified":"2025-12-01T23:58:59","modified_gmt":"2025-12-01T22:58:59","slug":"chronmy-nasza-jaktorowska-historie-i-nasze-zabytki-bo-jest-ich-tak-malo-dr-konstanty-skoryna-kim-byl-i-co-po-nim-pozostalo-w-jaktorowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naszjaktorow.pl\/?p=376","title":{"rendered":"Chro\u0144my nasz\u0105 jaktorowsk\u0105 histori\u0119 i nasze zabytki bo jest ich tak ma\u0142o! Dr Konstanty Skoryna – kim by\u0142 i co po nim pozosta\u0142o w Jaktorowie?"},"content":{"rendered":"\n
Id\u0105c lub jad\u0105c do pracy, do szko\u0142y, po zakupy, do ko\u015bcio\u0142a lub po prostu spaceruj\u0105c czasem umyka nam bo nie wiemy albo zapomnieli\u015bmy, \u017ce tu\u017c obok s\u0105 pi\u0119kne miejsca zwi\u0105zane z wa\u017cnymi osobami, tworz\u0105cymi histori\u0119 Jaktorowa. Takie miejsce jest w\u0142a\u015bnie w Chylicach-Kolonii przy ul. Ogrodowej 3, gdzie pi\u0119kna zabytkowa architektura wkomponowana jest w zabytkowy park, z kt\u00f3rego wychodzi pi\u0119kna zabytkowa aleja lipowa, a wszystko to kiedy\u015b nale\u017ca\u0142o do doktora Konstantego Skoryny – przedwojennego lekarza, kt\u00f3ry w trudnych czasach okupacji hitlerowskiej, za darmo leczy\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Jaktorowa i okolic. <\/p>\n\n\n\n
Maj\u0105c na celu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
promowanie i ochron\u0119 walor\u00f3w krajobrazowych, przyrodniczych i historycznych Jaktorowa<\/u>,<\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
ochron\u0119 \u015brodowiska, ochron\u0119 zdrowia ludzi, ochron\u0119 dziedzictwa przyrodniczego<\/u><\/em><\/strong>,<\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
a szczeg\u00f3lnie zachowanie istniej\u0105cego materialnego dziedzictwa zwi\u0105zanego z dr Konstantym Skoryn\u0105, <\/em><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
dzia\u0142aj\u0105c w interesie publicznym, wyra\u017conym w art. 5 Konstytucji RP, kt\u00f3ry ka\u017ce strzec dziedzictwa narodowego oraz zapewnia\u0107 ochron\u0119 \u015brodowiska, kieruj\u0105c si\u0119 zasad\u0105 zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju<\/em>, oraz art. 4-6 ustawy o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami oraz ust. 7 Statutu – Stowarzyszenie Rozwoju Jaktorowa i Okolic z\u0142o\u017cy\u0142o Do Konserwatora Zabytk\u00f3w wniosek o wpisanie do rejestru zabytk\u00f3w – historycznego zespo\u0142u budowlanego wraz z zieleni\u0105, z\u0142o\u017conego z: 2 budynk\u00f3w mieszkalnych, piwnicy oraz parku i alei drzew po\u0142o\u017conego przy ul. Ogrodowej 3 w Chylicach-Kolonii, nale\u017c\u0105cych dawniej do doktora Konstantego Skoryny i jego rodziny. <\/p>\n\n\n\n
Doktor Konstanty Skoryna – zapomniana historia Jaktorowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Za wpisaniem w\/w obiekt\u00f3w do rejestru zabytk\u00f3w przemawia interes spo\u0142eczny przejawiaj\u0105cy si\u0119 w tym, \u017ce wskazane obiekty s\u0105 zabytkami, gdy\u017c stanowi\u0105 nieruchomo\u015b\u0107, s\u0105 dzie\u0142em cz\u0142owieka lub s\u0105 zwi\u0105zane z jego dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i s\u0105 \u015bwiadectwem minionej epoki (okresu okupacji niemieckiej), kt\u00f3rych zachowanie le\u017cy w interesie spo\u0142ecznym ze wzgl\u0119du na warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 (budynki nale\u017c\u0105ce do lekarza dr Konstantego Skoryny, w kt\u00f3rych p\u00f3\u017aniej mie\u015bci\u0142o si\u0119 przedszkole, do kt\u00f3rego ucz\u0119szcza\u0142o wiele rocznik\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w Jaktorowa, a p\u00f3\u017aniej przeniesiono tam w 1972 r. Gminn\u0105 Bibliotek\u0119 Publiczn\u0105, by\u0142a tam tak\u017ce siedziba harcerzy ZHP i miejscowego Zwi\u0105zku Kombatant\u00f3w), ma warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105 (detale snycerskie na elewacji) lub naukow\u0105 (fragmenty konstrukcji zr\u0119bowej, tradycyjnej konstrukcji drewnianej). Ponadto to miejsce pami\u0119ta i mile z nostalgi\u0105 wspomina wiele pokole\u0144 Jaktorowian.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eZ dziej\u00f3w Jaktorowa i okolic 1425-2003\u201d, Jerzy Gmurski<\/em>.<\/p>\n\n\n\n
Nieruchomo\u015b\u0107 ta nale\u017ca\u0142a do dr. Konstantego Skoryny, kt\u00f3ry tu mieszka\u0142 w okresie mi\u0119dzywojennym i w czasie okupacji niemieckiej i jest zwi\u0105zana z jego dzia\u0142alno\u015bci\u0105 jako lekarza i spo\u0142ecznika i stanowi \u015bwiadectwo minionej epoki (okresu okupacji niemieckiej). Dr Konstanty Skoryna by\u0142 uznanym lekarzem, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 tym, \u017ce leczy\u0142 za darmo mieszka\u0144c\u00f3w Jaktorowa i okolic w okresie okupacji niemieckiej a on sam cieszy\u0142 si\u0119 wielkim szacunkiem a jego dom by\u0142 oaz\u0105 gdzie ka\u017cdy chory i potrzebuj\u0105cy znajdowa\u0142 pomoc. Rodzina ta nale\u017ca\u0142a do elity, mog\u0105cej by\u0107 wzorem dla innych. Tak pisze w swej ksi\u0105\u017cce pt. \u201eZ dziej\u00f3w Jaktorowa i okolic 1425-2003\u201d, historyk p. Jerzy Gmurski: \u201eNiestety ta powszechnie szanowana \u017cyczliwa mieszka\u0144com Jaktorowa rodzina zosta\u0142a po II wojnie \u015bwiatowej poddana wielu szykanom nie tylko przez w\u0142adze, ale niestety r\u00f3wnie\u017c przez miejscowy element, szczeg\u00f3lnie r\u00f3\u017cnych m\u0142odzie\u017cowych aktywist\u00f3w partyjnych. Skorynowie byli okradani, i cz\u0119sto bici – wszystko to dzia\u0142o si\u0119 w majestacie komunistycznego bezprawia. W\u00f3wczas Skorynowie obawiaj\u0105c si\u0119 o swoje \u017cycie postanowili opu\u015bci\u0107 posiad\u0142o\u015b\u0107. Takie post\u0119powanie wobec tej rodziny by\u0142o zaplanowane. W\u0142adze przyzwala\u0142y, a najprawdopodobniej by\u0142y inspiratorem chuliga\u0144sko-przest\u0119pczych eksces\u00f3w m\u0142odzie\u017cowych komunistycznych aktywist\u00f3w, licz\u0105c – w czym zreszt\u0105 si\u0119 nie pomylili, \u017ce rodzina ta sama si\u0119 wyprowadzi. Konstanty i Olga Skorynowie opu\u015bcili Polsk\u0119 i osiedlili si\u0119 w Czechos\u0142owacji. Konstanty zmar\u0142 w 1962 r., jego \u017cona Olga w 1964 roku. Pochowani s\u0105 na cmentarzu w Bratys\u0142awie. Syn Stanis\u0142aw dr medycyny by\u0142 pracownikiem naukowym Uniwersytetu w Montrealu. Posiad\u0142o\u015bci\u0105 zainteresowani byli ju\u017c inni…\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n
Jego osoba by\u0142a wybitn\u0105 osobisto\u015bci\u0105 dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci Jaktorowa i okolic a miejsce jego zamieszkania i pracy wymaga obj\u0119cia ochron\u0105 i opiek\u0105 w celu zachowania dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Zachowanie tego miejsca zwi\u0105zanego z t\u0105 osob\u0105 le\u017cy w interesie spo\u0142ecznym Jaktorowa i okolic.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Cze\u015b\u0107 jego Pami\u0119ci!<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eZ dziej\u00f3w Jaktorowa i okolic 1425-2003\u201d, Jerzy Gmurski<\/em>.<\/p>\n\n\n\n
Historyczny zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w, park i aleja – ostatnie pami\u0105tki po dr Konstantym Skorynie<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Dnia 7 listopada 2025 r. Mazowiecki Wojew\u00f3dzki Konserwator Zabytk\u00f3w w Warszawie wyda\u0142 postanowienie w sprawie wszcz\u0119cia post\u0119powania w sprawie wpisu do rejestru zabytk\u00f3w historycznego zespo\u0142u budowlanego wraz z zieleni\u0105, z\u0142o\u017conego z 2 budynk\u00f3w mieszkalnych, piwnicy oraz parku i alei drzew po\u0142o\u017conego przy ul. Ogrodowej 3 w Chylicach-Kolonii, nale\u017c\u0105cych dawniej do dr Konstantego Skoryny i jego rodziny, w sk\u0142ad kt\u00f3rych wchodz\u0105:<\/p>\n\n\n\n
\n
dawny budynek mieszkalny<\/strong> \u2013 w stylu podobnym do \u201edworku\u201d dr Konstantego Skoryny i jego rodziny, murowano-drewniany pi\u0119cio-osiowy z drewnianymi gankami od strony po\u0142udniowej i od strony p\u00f3\u0142nocnej, zdobiony bogat\u0105 dekoracj\u0105 snycersk\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 \u015bwiadectwem kunsztu mi\u0119dzywojennych rzemie\u015blnik\u00f3w i dzie\u0142em architektury i budownictwa obszar\u00f3w podmiejskich Mazowsza Zachodniego. Zwany jest \u201eSkoryn\u00f3wk\u0105\u201d<\/em>. Budynek ten patrz\u0105c na detal snycerski – nawi\u0105zuje nieco do stylu \u201e\u015bwidermajer\u201d, kt\u00f3ry rozwin\u0105\u0142 si\u0119 w okolicy Otwocka ok. 60 km od Jaktorowa po drugiej stronie Wis\u0142y, na zach. od Warszawy. Jest unikalnym przyk\u0142adem tego typu architektury w naszej okolicy. W budynku tym, po tym jak w przykrych okoliczno\u015bciach opu\u015bci\u0142a go rodzina dr Konstantego po II wojnie \u015bwiatowej, mie\u015bci\u0142o tu kolejno: przedszkole, do kt\u00f3rego ucz\u0119szcza\u0142o wielu mieszka\u0144c\u00f3w Jaktorowa, a w 1972 r. przeniesiono tu Gminn\u0105 Bibliotek\u0119 Publiczn\u0105, by\u0142a tu tak\u017ce siedziba harcerzy ZHP i miejscowego Zwi\u0105zku Kombatant\u00f3w. Wiele pokole\u0144 Jaktorowian pami\u0119ta i pi\u0119knie wspomina to miejsce, \u00a0<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eZ dziej\u00f3w Jaktorowa i okolic 1425-2003\u201d, Jerzy Gmurski<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
2. budynek mieszkalny pomocniczy \u201es\u0142u\u017cb\u00f3wka\u201d<\/strong>, stoj\u0105cy obok “skoryn\u00f3wki” – budynku dr K. Skoryny, murowany, parterowy z poddaszem, kt\u00f3rego bia\u0142a elewacja zdobiona jest gzymsami ceglanymi, szczytowa \u015bciana \u2013 murowanym pinaklem a okna zdobione dodatkowo obramieniami. Ten budynek jest tak\u017ce unikalnym przyk\u0142adem tego typu architektury na zach\u00f3d od Warszawy, szczeg\u00f3lnie na terenach wiejskich z tamtego okresu. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
3. budowla piwnicy, <\/strong>\u015bwiadectwo dawnej techniki przechowywania \u017cywno\u015bci gdy nie istnia\u0142y lod\u00f3wki. <\/p>\n\n\n\n
4. zabytkowy park,<\/strong> otaczaj\u0105cy zabudowania i budynek dr K. Skoryny, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 m.in. z kilkunastu okaza\u0142ych drzew gatunk\u00f3w: \u015bwierk pospolity, modrzew europejski, jesion wynios\u0142y, grab zwyczajny, pot\u0119\u017cny podw\u00f3jny wi\u0105z szypu\u0142kowy (o obwodzie 200+240=440 cm kwalifikuj\u0105cy si\u0119 na pomnik przyrody), d\u0105b szypu\u0142kowy, brzozy brodawkowatej, kasztanowiec zwyczajny oraz wielu gatunk\u00f3w krzew\u00f3w: bez czarny, leszczyna, \u015bliwa wi\u015bniowa, g\u0142\u00f3g sp, czeremcha pospolita, dzika r\u00f3\u017ca \u2013 stanowi\u0105cych pi\u0119kn\u0105 form\u0105 historycznej urz\u0105dzonej zieleni wysokiej, \u015bredniej i niskiej oraz pozosta\u0142o\u015bci ogrodu, w kt\u00f3rym dominowa\u0142y paprocie. By\u0107 mo\u017ce dlatego pobliska ulica otrzyma\u0142a nazw\u0119 “Ogrodowa”. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
5. zabytkowa aleja drzew<\/strong> rosn\u0105cych przy starej drodze prowadz\u0105cej do posesji dr K. Skoryny od strony Grodziska Maz. sk\u0142ada si\u0119 z kilkudziesi\u0119ciu drzew: lip drobnolistnych, kasztanowc\u00f3w, wi\u0105z\u00f3w szypu\u0142kowych, d\u0119b\u00f3w szypu\u0142kowych (w tym jednego o obwodzie pnia ponad 300 cm kwalifikuj\u0105cego si\u0119 na pomnik przyrody). Aleja ta stanowi pi\u0119kn\u0105 form\u0119 historycznej urz\u0105dzonej zieleni wysokiej, upi\u0119kszaj\u0105cej krajobraz tej cz\u0119\u015bci Jaktorowa a rosn\u0105ca mi\u0119dzy ul. Warszawsk\u0105 a ogrodzeniem ZSP w Jaktorowie za pasem zieleni sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z m\u0142odych drzew widocznych z jezdni. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Skorynowie1-1024x613.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Skoryna-pomnik.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Skorynowka-2003.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Skorynowka-2025.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Skorynowka-2026.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sluzbowka-2026.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Park1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Park2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Park3.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Park4.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Park5.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Park6.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Aleja1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Aleja2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Aleja3strz.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Aleja6.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Aleja7.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aleja8-dab.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aleja8-dab2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aleja8-dab3.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aleja9.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aleja10.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aleja12.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/naszjaktorow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/aleja11.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n